Flag of Belarus.svg Beloruscha (be)

Hol

не

Flag of Bulgaria.svg Bolgarcha (bg)

Sifat

не

Flag of Russia.svg Ruscha (ru)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

не

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

не I частица отриц.
1 inkorni, boʻlishsizlikni ifodalaydi; oʻzidan keyingi soʻz bilan birga shu soʻzdan anglashilgan maʼno ziddini bildiradi; не уходи! ketma!; я не ухожу men ketmayman; men ketayotganim yoʻq; не я, а ты men emas, sen; он живёт не здесь u bu yerda turmaydi (boshqa yerda turadi); у меня не было времени vaqtim yoʻq edi; не бывать этому buning boʻlishi mumkin emas, bunday boʻlmaydi; вам не понять этого siz buni tushuna olmaysiz;
2 noaniqlikni, toʻliq boʻlmagan inkorni ifodalaydi; пальто не пальто palto boʻlib paltomas; palto desang, paltoga oʻxshamaydi; все проснулись от землетрясения. И сон уже был не в сон zilziladan hamma uygʻonib ketdi. Uyqu ham uyqudek boʻlmadi; горит не горит yonishining tayini yoʻq; zoʻrgʻa yonib turipti;
3 ifodaga darak (boʻlishlilik) maʼnosini beradi, нельзя не любить отечества vatanni sevmaslik mumkin emas (sevmasdan boʻlmaydi); я не мог не признать своей вины oʻz aybimga iqror boʻlmay qololmasdim (ilojim yoʻq edi); он не мог не прийти u kelmay qololmasdi; uning kelmay qolishi (kelmasligi) mumkin emas edi; кто не восхищался великолепием исторических памятников Самарканда! Samarqanddagi tarixiy yodgorliklarning ajoyib hashamati bilan kim zavqlanmagan deysiz!;
4 soʻz yoki ifodaga cheklangan boʻlishlilik maʼnosini beradi; не худо бы прогуляться bir aylanib kelinsa, yomon (chakki) boʻlmas edi; он человек не без таланта u isteʼdodsiz odam emas; она не неприятна u qiz (ayol) yoqimsiz emas; не без этого busiz boʻlmaydi; чуть не упал yiqilib ketay dedi(m); yiqilib tushishimga sal qoldi;
5 baʼzi hollarda ish-harakatni tamomlab, oxiriga yetkazib boʻlmaslikni bildiradi; никак не налюбуешься природой родного края! jonajon oʻlka tabiatini koʻrib, koʻzing toʻymaydi;
6 baʼzi bogʻlovchilarning va bogʻlovchi soʻzlarning tarkibida keladi, mas., не то (ili а не то) yoʻqsa, boʻlmasa, aks holda; не то... не то u ham (unday ham) emas, bu (bunday) ham emas; не то что... а; не то что не... а; не то чтобы... а; на то чтобы не... а см. что, чтобы; не кто иной (другой)... как см. иной; не что иное (другое)... как см. иной; не только... но и ...gina emas, balki...; не столько... сколько; не настолько... чтобы см. столько, сколько; хотя не... но (однако) см. хотя; тем не менее см. менее.

не II «некого», «нечего» olmoshlarining bir qismi boʻlib, predloglar bilan kelganda ajratib yoziladi; не с кем поговорить hech kim bilan gapirishib boʻlmaydi; не у кого спросить soʻraydigan odam yoʻq; нам не о чём с ним говорить bizning u bilan gapirishadigan gapimiz yoʻq.

[[не- ]]приставка ot va sifat yasovchi qoʻshimcha boʻlib, qarama-qarshi yoki inkor (boʻlishsizlik) maʼnosini beradi, mas., неприятель, невесёлый, невыезд, неплохой.

Hol

не

Flag of Ukraine.svg Ukraincha (uk)

Hol

не