Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

yel

shamol, yel

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

yel

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

I 1 ayn. shamol. ◆ Togʻdan sovuqqina yel esardi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Tun ayoz, izgʻiriq yel toʻrt tarafga yugurib, jon achitmoqchi boʻlar edi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Alijon Toshkentga yeldek yetib keldi. Mirmuhsin, «Chiniqish» . ◆ Boʻtaboy epchillik bilan egarsiz otga mindi-da, bir-ikki achchiq qamchi bosdi: ot jon-jahdi bilan pastga qarab yeldek uchib ketdi. S. Ahmad, «Hukm» .

2 Biror narsa ichiga damlangan havo; dam. ◆ Ballonning yeli chiqib ketibdi. m ◆ [Otabek] Oʻn besh daqiqalardan soʻng, ichiga yel qamalgan pufakdek, "uff" etib yuborgach, oʻrnidan turdi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

3 Ichakda hosil boʻladigan havo, gaz. ◆ Qabziyat ortdi-da, qabziyat.. Shu vaqt bir yel yurishsa, koʻzim ochilarmidi. A. Qodiriy, «Obid ketmon» .

Yelga uchmoq Bekor ketmoq, foydasiz boʻlmoq. ◆ Nihoyat, kutilgan kun keldi. Butun vujudi bilan qilingan gʻayrat, harakat yelga uchmadi. N. Orifjonov, «Halovat» . Yelga uchirmoq (yoki sovurmoq) Bekor ketkazmoq, yoʻq qilmoq. ◆ Gaplarimni yelga uchirib nima qilaman, derdim. H. Tursunqulov, «Hayotim qissasi» . ◆ Ishni barbod qilgan, davlatning minglab soʻmlarini yelga sovurgan.. S. Karomatov, «Eʼtiqod» . Ogʻzining yeli "Bir ogʻiz soʻzi, gapi bilan boʻladi, bitadi" maʼno-sini bildiradi. ◆ Bitta aeroplan nima degan gap ? Oxunboboyevday odam uchun ogʻzining yeli. H. Gʻulom, «Toshkentliklar» . ◆ Valixonlarga nikoh choʻtmi.. ogʻzining yeliga toʻy, ogʻzining yeliga motam. III . Toshmatov, Erk qushi.

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

yel

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

II Kishi organizmidan biror qis-mining chirishi, buzilishidan iborat ogʻir kasallik. ◆ Uning burnini yel yedi.
Yel yesin (yoki yegur). Yel kasalligiga nis-batli qargʻishni bidiradi. ◆ Turishini qara.. turqingni yel yesin! Mirmuhsin, «Umid» . ◆ Hozir borib, u beburdning dodini berib qoʻyay. Voy tusingni yel yegur. S. Ahmad, «Ufq» .

Sinonimlari

Antonimlari

ЕЛ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

yel I
1 ветер; ◆ Shuncha shikoyatlarimiz yelga uchdi (Ойбек, «Навоий») Сколько наших жалоб улетело на ветер!; ◆ yelga uchirmoq бросать на ветер; ◆ yelday uchib bormoq мчаться, нестись во весь опор;
2 ветры, газы (в кишечнике); ◆ 

  • yel oʻpmagan не тронутый, девственный; ◆ yel quvmoq лететь быстрее ветра, мчаться вихрем; ◆ ogʻzining yeli bilan молвив только словечко, легко, без труда; ◆ poʻkonidan yel oʻtmagan не испытавший ещё никаких трудностей, не гнувший спину.


yel II
водяной рак, нома (болезнь); aftingni (или basharangni) ◆ yel yesin! бран. (букв. пусть тебе изъест лицо водяной рак!) чёрт бы тебя побрал!


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

yel

shamol, yel