Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
Tahrirlash

Morfologik va sintaktik xususiyatlariTahrirlash

o-voz

AytilishiTahrirlash

EtimologiyasiTahrirlash

OVOZ Bu tojikcha ot (ТжРС, 282) 'oʻpkadan zarb bilan chiqarilayotgan havoning ovoz paychadariga urilishi bilan tebranishi natijasida, shovqin koʻshilmagan holda hosil boʻladigan tovush' maʼnosini anglatadi (OʻTIL , I, 518).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

f. jljf — tovush, shovqin, sado; mish-mish; qoʻshiq

Maʼnoviy xususiyatlariTahrirlash

MaʼnosiTahrirlash

1 Gapirish, qichqirish, kuylash, sayrash paytida oʻpkadan chiqayotgan havoning urilishi bilan tovush paycha-larining tebranishidan hosil boʻladigan tovush; sado, sas. ◆ Baland ovoz. Past ovoz. Mayin ovoz. Musichalarning kukulashgan ovozi eshitilar edi. m ◆ Anvar Muqaddamning ovozini eshitib, burilib qaradi-yu, uning vahimadan katta-katta ochilib turgan koʻzlarini qorongʻilikda aniq koʻrdi. U. Ho-shimov, «Qalbingga quloq sol» . ◆ Bu yerda ming turli qushlar ming turli ovoz bilan sayrab, anvoyi gylJShp ochilib, atrini sochib yotgan ekan. S. Zunnunova, «Olov» .

Ovoz pardalari Tovush hosil boʻlishida qatnashuvchi ogʻiz boʻshligʻidagi paychalar. ◆ Men seni kuylamoq istayman. Ammo shunday kuy-lasamki, Iirtilib ketsa ovoz pardalarim... A. Oripov, «Yillar armoni» . Ovozing chiqma-sin yoki ovozingni chiqarma Jim boʻl, da-mingni chiqarma. Ovozing oʻchgur! qargʻ. Oʻlgur! Yashamagur! Ovozingni oʻchir! Jim boʻl!

2 Tovushning kuylashdagi past-baland-lik, jarangdorlik darajasi. ◆ Ovozi yaxshi ashulachi. Ovozi oʻtkir. sht Sharofning qon bosimi kuchayib, yurak urishi avjiga yetgan payt direktor hamdardona ovozda dedi: - Tushu naman, hammamiz ham yoshlikda oʻt-olov boʻlganmiz, koʻzimizga fil ham chumolicha koʻ-ringan. "Yoshlik" .

Ovozi buzilmoq 1) tomoq, tovush pay-chalari shamollashi yoki zoʻriqishi nati-jasida ovozi oʻzgarmoq, ishdan chiqmoq; 2) koʻchma balogʻatga erishib, ovozi doʻrillab, yoʻgʻonlashib qolmoq.

3 Vokal musiqa asarida har bir kuychi uchun belgilangan partiya. ◆ Ikki ovoz uchun yozilgan romans.

4 Narsalarning urilishi yoki haraka-tidan chiqadigan tovush. ◆ Qarsak ovozi. Toʻq-moq ovozi. Shamol ovozi. Momaqaldiroq ovozi. Coam ovozi. Dutor ovozi. v ◆ Yigirma ol-tinchi kupi tongotarda gumburlab chalina-yotgan karnay ovozidan uygʻonib ketdim. X. Toʻxtaboyev, «Shirin qovunlar mamlakati» . ◆ Uzoqdan har zamon toʻp ovozi eshitilar edi. A. Qahhor, «Oltin yulduz» .

5 koʻchma Fikr, mulohaza. ◆ Sharq yozuvchi-larining ovozi. n ◆ -Sizga oʻxshash dallollarga hojat yoʻq. Siz xalq boʻronini toʻsmoqchi-misiz? Ovozini boʻgʻmoqchimisiz? Oybek, «Tanlangan asarlar» .

6 Ichki his-tuygʻular nidosi, amri. ◆ Gʻulomjon yuragida portlagan gʻazab uvvosiga emaye, insof ovoziga quloq soldi. M. Ismoi-liy, «Fargʻona t» .o. ◆ Lekin qamoq ham shoirning irodasini bukolmadi, ovozini soʻndirolmadi. "Saodat" .

7 Davlat va jamoatchilik tashkilot-larida saylov oʻtkazish yoki biror masalani qal qilishda saylovchilar yoki majlis ishtirokchilaridan har birining alohida fikri, oʻz fikrini bayon etish huquqi va usuli. ◆ Hal qiluvchi ovoz. Maslahat ovozi. yash Rais har ikkala taklifni oʻrtaga tashla-ganda, Xolmatjon sakkiz ovoz ortiq oldi. S. Ahmad, «Ufq» .

Bir ovozdan Barcha ishtirokchilarning roziligi bilan, yuz foiz ovoz bilan; bir ogʻizdan. ◆ Qaror bir ovozdan qabul qilindi. ■■ ◆ Oʻn bir olim bir ovozdan, ilmiy darajasiz ishlaydigan ahmoq yoʻq, deb turib olishdi. X. Toʻxtaboyev, «Shirin qovunlar mamlakati» . Yopiq (yoki yashirin) ovoz bermoq Saylovda byulleten tashlash yoʻli bilan oʻz maylini bildirmoq. ◆ Deputapiar saylashda yashirin ovoz bershtdi. Ovoz bermoq 1) tovush chiqa-rib chaqirmoq yoki chaqiriqqa javob bermoq. ◆ Eshikni taqillatdim, hech kim ovoz bermadi; 2) biror masalaning hal etilishiga, «oʻrtaga qoʻyilgan taklifga yoki saylash, saylamas-likka oʻz maylini bildirmoq» . Ovozga qoʻymoq
Biror masalani hal qilish yoki saylashda majlis ishtirokchilarining shu masala haqidagi fikrini, roziligini, maylini soʻramoq. ◆ Elmurod borganda, byuro tuplangan, kimningdir nomzodini ovozga qoʻymoqda edi-lar. Shuxrat, «Shinelli yillar» .

SinonimlariTahrirlash

Tovush, Un, Sas

AntonimlariTahrirlash

ОВОЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

TarjimalariTahrirlash

NidoTahrirlash

ovoz

TillarTahrirlash

OʻTIL

Ruscha ru

ovoz
1 голос, звук; ◆ baland ovoz bilan громким голосом, громко; ◆ muzikaning ovozi keldi послышались звуки музыки; ◆ ovozi boricha во весь голос; ◆ ovoz chiqarmoq 1) издавать звук, звучать; 2) подавать голос, заговорить; ◆ ovoz chiqarib oʻqimoq читать вслух; ◆ ovozingni chiqarma! молчи!; ◆ ovozini barala qoʻyib полным голосом, во весь голос; ◆ ovozi oʻchdi презр. он замолк; ◆ ovozingni uchir! замолчй!;◆ ovozing oʻchgur! бран. (букв. чтоб твоего голоса не было слышно) чтоб ты сдох!; ◆ ovozim boʻgʻilib qoldi я охрип;
2 перен. голос (при голосовании); ◆ bir ovozdan единогласно; ◆ koʻpchilik ovoz bilan большинством голосов; ◆ kupchilik ovozni olmoq получать большинство голосов; ◆ maslahat ovozi совещательный голос; ◆ hal qiluvchi ovoz решающий голос; ◆ ovoz bermoq голосовать (за кого-что-л.), отдавать свой голос; ◆ ovozga qoʻymoq ставить на голосование; ◆ ovozga qoʻyilmoq баллотироваться, ставиться на голосование; ◆ yashirin ovoz berish тайное голосование.